De Soyuz FG raketski
Evengoed, de raket die de Russen momenteel gebruiken is een 'eeuwenoud' ontwerp, de Soyuz FG, waarbij de letters FG staan voor 'forsunochnaya golovka', ofwel 'injector head' in goed Nederlands. De FG is uiteindelijk een doorontwikkeling van de R7 Semyorka, de eerste Intercontinentale Ballistische Raket (ICBM). Van de R7 is een Soyuz U gemaakt, welke 44 jaar vrijwel onafgebroken in dienst is geweest. Tussen 1973 en 2017 werden er 786 vluchten mee gemaakt. De Soyuz U is uiteindelijk opgevolgd door de FG. De FG is een relatief kleine update en concentreerde zich op de vier boosters van de eerste trap en de core booster van de tweede trap. De Soyuz FG wordt naar verwachting rond 2019/20 vervangen door de Soyuz 2. De Soyuz 2 heeft verbeterde motoren en een volledig digitaal flight control en telemetrie systeem (nu nog analoog). Hierdoor kan de Soyuz 2 van een vast platform gelanceerd worden, waar de FG nog altijd op een draaibaar platform moet worden geplaatst omdat ie zelf niet kan draaien na lancering.
De Soyuz rakketen worden voornamelijk gelanceerd vanaf de Kazachstaanse basis Baikonour. Kazachstan is de voormalige Soviet staat, en rekent een slordige $150mln per jaar voor de lease van het grondgebied waar het Cosmodrome op staat. Ondertussen is Rusland druk bezig met een nieuwe basis, Vostochny Cosmodrome, veel verder oostelijk. Baikonour zal op den duur gesloten worden. Verder lanceert men ook Soyuz raketten vanaf de ELS basis in Frans Guiana, Kourou. Het platform dat daarvoor gebruikt wordt, staat 15km van dat van de Ariane. Er is ook nog een basis in Plesetsk, 800km ten noorden van Moskou.
De ISS Expeditie
Voor de volledigheid zal ik ook de mission patches erbij slepen. Eerst voor Expedition 56, die met Soyuz MS-08 gelanceerd werden:
En dan 'onze' Expedition 57, die met Soyuz MS-09 de lucht in gaan:
De crew van Expedition 57. | International Space Station Project Patch |
De crew die met MS-09 ('onze lancering') mee gaat, heeft uiteraard ook een backup. Dat is een drietal dat bestaat uit de Rus Oleg Kononenko, de Canadees David Saint-Jacques, en de Amerikaanse Anne McClain.
In januari 2018 heeft NASA de crew voor expedition 56/57 aangepast. Aanvankelijk zou de Afro-Amerikaanse Jeanette J.Epps meegaan als bemanningslid, maar zij is teruggeroepen naar het Johnson Space Center in Houston om haar dienst te hervatten in het Astronaut Office en zij kan wellicht deel gaan uitmaken van toekomstige missies. Hoewel zij de 15de Afro-Amerikaanse astronaut is, zou zij de eerste zijn die op het ISS verbleef. Uiteraard ontstond er hierom een mini-rel, want men vermoedde een racistisch motief van NASA. Haar broer zou hierover nog een (inmiddels verwijderde) Facebook post hebben geplaatst. Epps zelf wil geen commentaar geven op die post en zegt wel dat ze geen medische of persoonlijke reden heeft om niet deel te nemen aan de missie en dat ook haar training succesvol is verlopen.
Noot: Wist u dat de Mission Patches al jaren door het Nederlandse Space Patches ontworpen en gemaakt worden? Blijkbaar hebben de Russen daar geen zin in...
De Reis
Als kleine jongen was ik al gefacineerd door ruimtevaart en alles wat daarmee te maken heeft. Ooit had ik een behoorlijke verzameling ruimtevaartspulletjes, voornamelijk boeken en brochures. Na een bezoek aan de ESTEC in Noordwijk, die toen een open dag hield, ben ik aan het verzamelen geslagen. Ik schreef gewoon brieven aan NASA en ESA met het verzoek documentatie te sturen over hun ruimtevaartprogramma. Soms specifieke projecten, soms heel generiek. En omdat ik er niet bij schreef dat ik 13 was, kreeg ik hele stapels opgestuurd. Een pakket was zelfs geadresseerd aan Professor Philippens...
Fast forward naar nu. Een paar jaar geleden werd de interesse weer aangewakkerd. Geen idee waardoor eigenlijk. Maar ik probeer het nu weer een beetje te volgen. Op de bucketlist staat dan natuurlijk een bezoek aan de Heilige Grond in de VS: Cape Canaveral. Nooit bij nagedacht dat je ook naar de Russische lanceerbases kon. Tot een vriend me wees op een post die hij op Facebook tegenkwam over een reisje naar Baikonour, de lanceerbasis in Kazachstan waar Yuri Gagarin zijn eerste vlucht van startte. Onder begeleiding van een Nederlandse expert zou je verschillende bezienswaardigheden in en rondom Baikonour bezoeken, waaronder:
- Museum of the Cosmodrome Baikonur history
- Memorial houses of J.Gagarin and S.Korolev
- Excursions to Baikonur Museum
- Cheelomej Space School
- Verschillende (historische) lanceerplatforms
Impressie van de rollout en lancering van een Soyuz:
Inmiddels was ook een collega geïnteresseerd geraakt in deze reis en met zijn drieën wilden we eigenlijk wel wat meer weten van die reis. De reisleider/expert, Jaap Terweij was meer dan bereid om ons te ontvangen en vragen te beantwoorden. Na dit bijzonder gezellige en informatieve bezoek, waren we helemaal enthousiast. Deze man weet echt enorm veel. Hij is al sinds de jaren '80 kind aan huis in Rusland en heeft al veel gezien. Daar kan hij heel mooi over vertellen. Dus hij is zonder meer de perfecte gids voor deze trip.
Onderling hadden wij inmiddels besloten dat we ook een bezoek aan Moskou wilden brengen. Daar zijn ook een aantal ruimtevaartmusea en het zou de reis niet vreselijk veel duurder maken. En als we toch in die hoek van de wereld zijn...
Jaap, de gids, vond dat wel een leuk idee en hij stelde voor om gezellig met ons mee te gaan. Ardjan van Kazachstan Reizen heeft alle arrangementen gemaakt voor de vluchten Amsterdam-Moskou-Astana zodat alles goed op elkaar aansluit. En Jaap regelt toegang tot Sterrenstad, het trainingscentrum voor kosmonauten. Ooit supergeheim, en nog steeds militair terrein, maar als je je op tijd aanmeldt, kun je toegang krijgen. Het wordt een druk schema, want er zijn ook in Moskou diverse musea en plekken met ruimtevaarthistorie.
Dat is dus in het kort (kuch) de aanleiding voor deze blog. Ik zal in volgende posts eea vertellen over de lancering die we gaan zien, en als het zover is - nu nog ruim een maand - uiteraard een verslag van de bezoekjes en als klapstuk de lancering. Pusk!